2020’den 2021’e Ashoka Türkiye

Çiğdem Selgur & İstem D. Akalp- Ashoka Türkiye

Türkiye ve dünyada zorlaşan ve değişen koşullara rağmen sosyal girişimcilik alanının ve sosyal girişimcinin önemi her geçen gün artıyor. Özellikle kriz dönemlerinde sosyal girişimlerin sorunlara hızlı tepki verebilme yetenekleri ve sürdürülebilirliklerini sağlayan finansal modelleri sayesinde geleneksel yapılara göre daha dayanıklı olduklarına ve daha esnek davrandıklarına şahit oluyoruz.

COVID-19 süreci hepimize mevcut sistemlerin daha adil, doğa dostu ve dirençli yönde dönüşmeleri gerektiğini ve bu sistemlerin birer parçası olan herkesin bu sistemleri etkileme gücüne sahip olduğunu ispatlıyor.

Son yıllarda Türkiye’de sosyal girişimciliğin daha fazla gündem olması ekosistemin geleceği için çok olumlu bir gelişme. Ülkenin önde gelen şirketleri birbiri ardına sosyal girişimcilik yarışmaları ve destek programları açıyor. Köklü firmaların ikinci ve üçüncü kuşak yöneticilerinin sosyal fayda odaklı projelere yatırım yapmayı önceliklendirdiğini görüyoruz. Bunlar gelecek için umut verici, bununla birlikte çok daha fazlası mümkün.

Sosyal girişimcilik alanının kapasitesi artırmak ve sürdürülebilirliğini sağlamak için özel sektör kurumlarının yanı sıra, kamunun ve filantropik aktörlerin de kolektif olarak hareket etmeleri ve sistem düzeyinde değişim / dönüşüm sağlayacak uzun soluklu müdahaleleri mümkün kılmaları gerekiyor.

Dünyanın ilk ve en geniş sosyal girişimcilik platformu Ashoka’da, Türkiye’nin dört bir yanından sistem dönüşümü için çalışan sosyal girişimcileri desteklemenin yanı sıra, herkesin fark yaratabileceği bir dünyanın inşası için çalışıyoruz. Dünyadaki tüm sistemlerin, daha özgürlükçü, adil ve sürdürülebilir olma yolunda sınav verdiği 2020 yılında, topluluğumuzun ve ağımızın gücüyle doğrudan ve dolaylı etkimizi büyütmüş olmanın mutluluğunu yaşıyoruz.

Ashoka Fellowship’e dünyadan her sene sistem dönüşümü potansiyelinde çalışan 150 yeni sosyal girişimciyle büyüyor. Ağa katılan sosyal girişimciler, 3 yıl boyunca koşulsuz burs desteğinin yanı sıra ömür boyu kapasite geliştirme ve ağ desteği alıyor. Bu eşsiz desteğin çalışmalarına kattığı değerin Jimmy Wales, Kailash Satyarthi gibi dünya çapında ölçeklenmiş Ashoka Fellowlarına sorduğumuzda, on yıl sonra bile %92’si bu desteğin verdiği özgürlüğün çalışmalarında büyük etkisi olduğunu söylüyor.

2020 yılında Türkiye’de;

Ashoka Fellowlarına toplam 552 bin TL burs desteği ve 720 bin TL değerinde danışmanlık desteği sağladık.

Ashoka Fellowlarının yerel ve küresel Ashoka Topluluğu ile bir araya geldiği 14 farklı atölye ve networking etkinliğiyle kapasite geliştirme çalışmalarını zenginleştirdik,

Ashoka Türkiye Topluluğu’nun 26 topluluk etkinliğinde bir araya getirdik.

Ağ etkimizi ölçme ve yönetme çalışmalarına başladık.

Birçok Ashoka Fellow’u pandemi döneminde stratejik hamleler yapmak için kendilerine alan buldu. Etki coğrafyalarını genişletmenin yanı sıra, politika değişikliği ve özel sektör ortaklıkları konusunda büyük adımlar atan Ashoka Fellowlarının çalışmalarından yalnızca birkaçı:

  • Mine Ekinci ve Köy Okulları Değişim Ağı (KODA) İsviçre’deki partnerleriyle ortaklık geliştirdi. COVID-19 döneminde köy okullarındaki çalışmalarını fiziksel olarak bir araya gelmenin mümkün olmadığı koşullarda dahi daha fazla öğretmene, ebeveyne ulaşarak ve içeriklerini zenginleştirerek artırdı.
  • Mesut Keskin ve E-bursum, sosyal girişim modelini ABD’ye de taşımak için ortaklıklar geliştirdi, Microfon ile öğrencilerin kitlesel fonlamayla tanışmasını sağladı, dört yıllık yolculuklarında 35 milyon TL’nin üstünde finansal kaynağı öğrencilerle buluşturdu.
  • Mehmet Atakan Foça ve Teyit ekibi Azerbaycan’da çalışmalara başladı. Sosyal medya platformlarındaki bilgi kirliliğinin azaltılmasıyla ilgili partnerliklerini arttırdı. COVID-19 postasıyla virüsten daha da yaygın olan bilgi kirliliğinin önüne geçmek için çalıştı.
  • Durukan Dudu ve Anadolu Meraları, İsveç’te onarıcı tarım çalışmalarına başladı. Topluluk destekli finansal modelleriyle yeni ve farklı girişimlere alan açmaya başladı.
  • Zafer Elcik ve Otsimo, ABD, Kanada ve İngiltere’de çalışmalarına kitlesini genişleterek devam ediyor.
  • Huriye Göncüoğlu ve Kadın Balıkçılar Derneği, Ege Bölgesi’nden çıkarak tüm Türkiye’ye yayılmaya başladı. Kadın balıkçıların sürdürülebilir gelir elde edebileceği çalışmalar için sağladıkları fon ve kaynakları arttırdı.
  • Uygar Özesmi ve Good4Trust.org ekibi, Good4Trust’ın türetim ekonomisini destekleyen modelini çevrimiçi ve çevrimdışı alanlarda ölçeklemeye devam etti.

Dahası için websitemize göz atabilirsiniz.

2020 yılında Türkiye’deki Ashoka Fellowları’nın çalıştıkları alanlarda yarattıkları doğrudan etki 230 bin’den fazla, dolaylı etki ise 8 milyondan fazla kişinin yaşamında fark yarattı!

Tüm bunların yanı sıra, farklı kıtalarda benzer alanlarda çalışan sosyal girişimciler arasında müthiş bir iş birliği ve ortak yaratım süreci başladı ve gelecek iş birlikleri için tohumlar atıldı. Türkiye ve dünyada, sosyal girişimciliğin önümüzdeki dönemde bir ivme kazanması çok olası. COVID-19 döneminde sosyal girişimcilere ve çözümlerine ilginin hem gençler, hem beyaz yaka profesyoneller hem de medya tarafından arttığını gözlemledik.

Doğru kaynaklar ve ortamlarla desteklendiğinde, herkesin fark yaratabileceği bir dünya inşa etmenin mümkün olduğunu biliyoruz. Sosyal girişimcileri ve fark yaratma ekosistemlerini desteklemek için 2020 yılında da çok paydaşlı işbirliklerinin yanı sıra empati, ekip çalışması, yaratıcılık, problem çözme ve liderlik becerilenin yaygınlaşması için iletişim faaliyetlerinde bulunduk.

  • Fark Yaratan Sınıflar ve Fark Yaratan Ebeveynlik: 2016 yılından bu yana çocukların fark yaratan bireyler olmaları için bulundukları ev, okul gibi ortamlarda ve geniş çevrelerinin desteğiyle “fark yaratan beceriler”i edinmeleri için çalışıyoruz. Çocukların yaşamlarında bu becerileri bütüncül olarak deneyimleyebilmesi için öğretmenleri, ebeveynleri, sivil toplum kuruluşlarını ve sivil toplum liderlerini bu değişimin elçileri olarak görüyor ve bu hedef gruplara yönelik çalışmalar yürütüyoruz.​ Çocukların, bugün ve gelecekte, toplumsal sorunlara ilişkin sorumluluk alan, yenilikçi çözümler üreten ve topluma pozitif katkı sağlayan bireyler olmaların hedeflediğimiz, Sabancı Vakfı ve Turkish Philanthropy Funds ile yürüttüğümüz ve tamamladığımız Fark Yaratan Sınıflar ve Fark Yaratan Ebeveynlik programları ile Öğretmen Akademisi Vakfı, Eğitim Reformu Girişimi, Anne Çocuk Eğitim Vakfı, Başka Bir Okul Mümkün Derneği ve Vitamin Öğretmen ile 2020 yılında güç birliği yaptık.
  • Türkiye Sosyal Girişimcilik Ağı: Proje ortağı olduğumuz, Vehbi Koç Vakfı liderliğinde; Koç Üniversitesi Sosyal Etki Forumu, Sosyal İnovasyon İnisiyatifi Derneği, Sürdürülebilir Kalkınma ve Yenilikçi Çözümler Derneği, TED Üniversitesi, İstasyon TEDÜ, Mozaik Foundation (Bosna Hersek) ve Social Enterprise UK (İngiltere) ortaklığı ile yürütülen proje kapsamında sosyal, Türkiye’de sosyal girişimciliği toplumsal ve çevresel sorunlara alternatif bir çözüm olarak yaygınlaştırmayı ve sosyal girişimciliğin bilinirliğini artırmayı hedefliyoruz. Sosyal girişimcilik alanına ilgi duyuyorsanız veya ekosistemin aktif bir parçasıysanız, Türkiye’deki tüm sosyal girişimcileri, bu alanda çalışan sivil toplum kuruluşlarını, aracı kurumları, kamu kurumlarını, sosyal girişimcilik alanına ilgi duyan aktif vatandaşları bir araya getirdiğimiz Türkiye Sosyal Girişimcilik Ağı Online Platformu’na üye olabilirsiniz.
  • Açık Açık Sosyal Girişim: TEB Özel Bankacılığın desteği, Açık Açık Derneği ve Türetim Ekonomisi Derneği ortaklığında hayata geçirdiğimiz Açık Açık Sosyal Girişim, Türkiye’deki sosyal girişimlerin tanımlanmasına, desteklenmesine ve teşvik edilmesine katkı sağlamak amacıyla kuruldu. Sosyal girişimcilik ekosisteminin güçlenmesine katkı sağlamak isteyen bireysel ve kurumsal destekçileri deki sosyal girişimleri incelemeye ve platformu desteklemeye davet ediyoruz.
  • İbrahim Bodur Sosyal Girişimcilik Ödülü: Kale Grubu ortaklığında bu sene dördüncüsünü gerçekleştirdiğimiz, dünyaya ve çevreye karşı kendini sorumlu hisseden ve harekete geçme cesareti gösteren sosyal girişimcilere destek olmayı amaçladığımız İbrahim Bodur Sosyal Girişimcilik Ödülü ile 2020 yılında 282 sosyal girişimin değerlendirildiği programda kazananlara toplam 180 bin TL destek sağlandı.

Ashoka Türkiye topluluğu olarak toplumsal, bireysel, kültürel, ekolojik, ekonomik, teknolojik, empatik dönüşümün tam ortasından, geleceğin her zaman daha iyi olacağını ümit ederek ve olması için tek tek ve hep birlikte elimizden gelenin en iyisini yaparak geçtik ve geçiyoruz.

2020 yılı, “Herkes fark yaratabilir” vizyonunu farklı paydaşlara yönelik içgörü ve işbirliği buluşmalarında hayata geçirdiğimiz bir yıl oldu. Topluluk ve ağ buluşmalarımızla ilgili içgörülerimize göz atabilirsiniz:

Sosyal Girişimcilik Günü 2020

Herkes Fark Yaratabilir, Çünkü:

Dünyanın ilk ve en geniş sosyal girişimcilik platformu Ashoka’da, 40 yıllık tecrübemiz ve 93 ülkede birlikte çalıştığımız 3 bin 600 Ashoka Fellow’undan edindiğimiz iki kritik öğrenim var:

  • 21. yüzyılın karmaşık, girift ve inatçı sosyal ve çevresel sorunlarını tek bir kişi, kurum veya sektörün çözmesi mümkün değil.
  • Mevcut toplumsal ve çevresel sorunlar, yara bandı çözümlerle onarılamaz, biricik sorunların kısıtlı çözümleri yerine, sorunları tamamen ortadan kaldıracak sistem dönüşümü bakış açısına ihtiyacımız var.

İnsan hakları, iklim, toplumsal cinsiyet eşitliği, sağlık, teknoloji ve daha birçok alanda, toplumsal barış ve refah için her birimizin harekete geçmesi gerekiyor.

Ashoka Türkiye’de sistem dönüşümü için sosyal girişimleri ve fark yaratma ekosistemlerini desteklediğimiz uzun soluklu yolculukta güç birliği yaptığımız bireysel, kurumsal ve probono partnerlerimize gönülden teşekkür ediyoruz.

Hepimiz, pozitif değişim yaratabilme gücümüzü dünyayı daha iyi bir hale getirmek için kullanabiliriz.

Ashoka Support Network ile ilgili bilgi almak, Ashoka Türkiye’nin partnerleri arasına katılmak ve sistem dönüşümüne katkı sağlamak için bize ulaşabilirsiniz: turkiye@ashoka.org

Ashoka Fellow adayı olmak veya aday göstermek için: turkiye@ashoka.org

Ashoka, sistem değiştirici potansiyele sahip sosyal girişimcileri bir araya getiren ve destekleyen küresel bir sivil toplum kuruluşudur.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store